รัฐบาลได้แถลงนโยบายเมื่อวันที่ 12 กันยายน 2557 นโยบายข้อที่ 6 การเพิ่มประสิทธิภาพทางเศรษฐกิจของประเทศ ข้อ 6.12 การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการขนส่งและคมนาคม ที่มุ่งเน้นการพัฒนาการขนส่งสินค้าทางลําน้ำและชายฝั่งทะเล เพื่อลดต้นทุนระบบโลจิสติกส์ของประเทศ

คณะรักษาความสงบแห่งชาติมีมติเมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม 2557 เห็นชอบในหลักการยุทธศาสตร์การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมขนส่งของไทย พ.ศ. 2558-2565 และมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 27 มีนาคม 2558 เห็นชอบในหลักการแผนพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและแผนปฏิบัติการด้านคมนาคมขนส่ง ระยะเร่งด่วน พ.ศ. 2558 (Action Plan) ประกอบด้วย 5 แผนงาน ดังนี้ 1) การพัฒนาโครงข่ายรถไฟระหว่างเมือง 2) การพัฒนาโครงข่ายขนส่งสาธารณะเพื่อแก้ไขปัญหาจราจรในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล 3) การเพิ่มขีดความสามารถทางหลวงเชื่อมโยงฐานการผลิตของประเทศ และประเทศเพื่อนบ้าน 4) การพัฒนาโครงข่ายการขนส่งทางน้ำ และ 5) การเพิ่มขีดความสามารถการให้บริการขนส่งทางอากาศ โดยกําหนดเป้าหมายเพื่อลดต้นทุนโลจิสติกส์ต่อ GDP และเพิ่มสัดส่วนการขนส่งทางน้ำและทางราง

ร่างกรอบยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2558-2577) ยุทธศาสตร์ที่ 2 ด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน ประเด็นที่ 2.5 การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน (ขนส่ง ICT วิจัยและพัฒนา) ซึ่งสอดคล้องกับแนวทางการจัดทํางบประมาณรายจ่ายประจําปี พ.ศ. 2560 ในลักษณะบูรณาการเชิงยุทธศาสตร์/แผนบูรณาการการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและระบบโลจิสติกส์ ได้พิจารณาผลกระทบให้ประเทศไทยมีขีดความสามารถในการแข่งขันสูงขึ้นอย่างยั่งยืน และกําหนดผลลัพธ์เรื่องการลดต้นทุนโลจิสติกส์ของประเทศไทยและการเพิ่มอันดับความสามารถในการแข่งขัน (Global Competitiveness Index: GCI) ของประเทศไทยด้านโครงสร้างพื้นฐานและดัชนีประสิทธิภาพด้านโลจิสติกส์ (Logistic Performance Index: LPI) โดยกําหนดตัวชี้วัดด้านการก่อสร้างปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานและเครือข่ายโลจิสติกส์ ประกอบด้วย การลดต้นทุนการขนส่ง (บาท/ตัน-กิโลเมตร) และสัดส่วนการขนส่งสินค้าทางน้ำและทางรางที่เพิ่มขึ้น (Modal Shift)

แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560-2564) กําหนดแนวทางการพัฒนาการยกระดับศักยภาพการแข่งขันและการหลุดพ้นกับดักรายได้ปานกลางสู่รายได้สูง เรื่องการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน โดยเร่งลงทุนและพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการคมนาคมขนส่ง เพื่อเชื่อมโยงเศรษฐกิจในประเทศและต่างประเทศ พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่สนับสนุนการขยายตัวด้านการค้าการลงทุน

มติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม 2558 รับทราบแผนปฏิบัติการด้านคมนาคมขนส่งระยะเร่งด่วน พ.ศ. 2559 (Action Plan) เพื่อขับเคลื่อนการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานของประเทศ และแนวทางการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมขนส่งตามแนวตะวันออก-ตะวันตก (E-W Corridor) โดยมอบหมายให้กระทรวงคมนาคมดําเนินการตามความเห็นของสํานักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ โดยเฉพาะการจัดทําประมาณการปริมาณความต้องการเดินทางและขนส่งของประเทศ ทั้งนี้ เห็นควรให้สํานักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) ให้ความสําคัญกับการจัดทําแบบจําลองประมาณการปริมาณ ความต้องการเดินทางและขนส่งของประเทศที่สะท้อนการลงทุนระบบขนส่งรูปแบบต่างๆ ที่เชื่อมโยงกับพื้นที่ เพื่อให้การลงทุนพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมขนส่งของประเทศเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ลดความซ้ำซ้อนของการลงทุน และเกิดประโยชน์สูงสุดของประชาชนต่อไป

ที่ผ่านมา สนข. ได้จัดทําฐานข้อมูลในแบบจําลองด้านการขนส่งและจราจร สําหรับการวางแผนและเสนอแนะนโยบายด้านการขนส่งและจราจรของประเทศ โดยดําเนินการสํารวจปริมาณการขนส่งสินค้า จํานวน 180 สินค้า เมื่อปี พ.ศ. 2556 ปัจจุบันจึงมีความเหมาะสมในการสํารวจความต้องการการเดินทาง (Travel Demand Survey) และปรับปรุงฐานข้อมูลการเคลื่อนย้ายสินค้า เพื่อการวางแผนระบบขนส่งของประเทศให้เป็นปัจจุบัน และสําหรับให้หน่วยงานต่างๆ ที่ต้องการพัฒนาโครงการสามารถใช้ฐานข้อมูล ระบบขนส่งและจราจรที่เป็นฐานข้อมูลเดียวกันทั่วประเทศในการวางแผนการพัฒนาได้อย่างเหมาะสม ลดความซ้ำซ้อน ส่งผลให้การดําเนินโครงการลงทุนของภาครัฐมีประสิทธิภาพ

จากนโยบายดังกล่าวข้างต้น กระทรวงคมนาคมโดย สนข. ในฐานะหน่วยงานจัดทํานโยบายและแผนการขนส่งของประเทศ มีบทบาทหน้าที่จัดทําแผนและเสนอนโยบายชี้นําการพัฒนาระบบขนส่งและจราจรที่เหมาะสม รวมถึงการเลือกใช้ระบบขนส่งและจราจรที่เหมาะสมกับการพัฒนาและจัดลําดับความสําคัญของโครงการ จึงมีความจําเป็นต้องดําเนินการศึกษาสํารวจความต้องการการเดินทาง (Travel Demand Survey) และปรับปรุงฐานข้อมูลการเคลื่อนย้ายสินค้า ซึ่งเป็นข้อมูลหลักสําหรับการพัฒนาแบบจําลองด้านการจราจรและขนส่ง เพื่อเป็นเครื่องมือวิเคราะห์แผนงานโครงการต่างๆ ตามนโยบายรัฐบาลได้อย่างถูกต้อง ทันสมัย สอดคล้องกับสภาวการณ์ทางเศรษฐกิจและสังคมปีล่าสุด รวมทั้งศึกษาสํารวจปริมาณการขนส่งสินค้าตามรูปแบบการขนส่งประเภทต่างๆ โดยเฉพาะทางถนน เพื่อการศึกษาวิเคราะห์และเผยแพร่รูปแบบการเปลี่ยนรูปแบบการขนส่ง (Modal Shift) สัดส่วนการขนส่งทางน้ำและทางราง สําหรับเป็นดัชนีชี้วัดด้านการก่อสร้าง ปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานและเครือข่ายโลจิสติกส์ เช่น การลดต้นทุนการขนส่ง (บาท/ตัน-กิโลเมตร) และสัดส่วนการขนส่งสินค้าทางน้ำและทางรางที่เพิ่มขึ้น (Modal Shift) ตามนโยบายของรัฐบาลได้อย่างชัดเจนและเหมาะสม


วัตถุประสงค์ของโครงการ

  • ศึกษาสํารวจความต้องการการเดินทาง (Travel Demand Survey) และพฤติกรรมการเดินทางด้วยการสัมภาษณ์ตามบ้าน (Household Interview Survey of Behavior) เพื่อเปรียบเทียบแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ด้านการขนส่งและจราจรให้มีความทันสมัยและแม่นยำ ให้สอดคล้องกับพฤติกรรมและลักษณะการเดินทางที่เปลี่ยนแปลงไป เพื่อใช้ในการวางแผนและตัดสินใจในการแก้ไขปัญหาด้านการขนส่งและจราจร
  • ศึกษาจัดทําฐานข้อมูลเชิงลึกด้านพฤติกรรมการเดินทางของประชากรในพื้นที่นําร่องในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล เพื่อวิเคราะห์สภาพการจราจรและขนส่งในระดับเชิงกิจกรรม (Activities Based)
  • ศึกษาสํารวจ จัดเก็บข้อมูลระบบฐานข้อมูลสารสนเทศการขนส่งและจราจร เรื่องปริมาณและต้นทุนสินค้า 180 สินค้า เพื่อปรับปรุงให้เป็นปัจจุบัน เพื่อการวิเคราะห์สัดส่วนการขนส่งสินค้าของประเทศที่สะท้อนการลงทุนระบบขนส่งรูปแบบต่างๆ ที่เชื่อมโยงกับพื้นที่
  • ศึกษาวิเคราะห์และจัดทําสารสนเทศเชิงบริหารเพื่อการวางแผนและตัดสินใจด้านการขนส่งและจราจร